Connect with us

Merhaba, Ne Arıyorsunuz?

Teknoloji

Yoksa Mistik Mesajlar mı? Neden Rüya Görüyoruz?

Neden düş görüyoruz sorusunun bir anda gündeme gelmesinin nedeni, geçtiğimiz günlerde bilim ve bilimkurgu muharriri Tevfik Uyar’ın Twitter’da …

Neden düş görüyoruz sorusunun bir anda gündeme gelmesinin nedeni, geçtiğimiz günlerde bilim ve bilimkurgu muharriri Tevfik Uyar’ın Twitter’da yaptığı ve kısa müddette viral olan bir paylaşım. Bu paylaşıma nazaran neden düş görüyoruz sorusunun karşılığı, içinde yaşadığımız Dünyamızın dönüşü ile alakalı. Aslında sırf karanlıkta görme duyumuzu kaybetmemek için düş görüyor olabilir miyiz?

Neden düş görüyoruz sorusu aslında uzun yıllardır bilim insanları tarafından sorulan ve üzerine bilimsel çalışmalar yapılan bir mevzu. İnsanın günün yaklaşık ⅓’ini uykuda geçirdiğini ve o ortada birçok vakit ipe sapa gelmez hayaller ve kabuslar gördüğünü düşünürsek sahiden araştırılmaya kıymet bir husus olduğunu görüyoruz. Neden hayal görüyoruz, düşleri hatırlamak mümkün mü gelin biraz daha ayrıntılı inceleyelim.

Görme duyumuzu kaybetmemek için mi düş görüyoruz?

Tevfik Uyar’ın Twitter’da viral olan paylaşımındaki teorinin kaynağı, ülkemizde Domingo Yayınları tarafından yayımlanan David Eagleman imzalı Canlı Devre isimli kitap. Burada anlatılan teoriye nazaran düş görüyor olmamızın nedeni, Dünya’nın dönüşü nedeniyle vaktimizin gece ve gündüz olarak ikiye ayrılıyor oluşu.

Görme engelli şahısların öbür duyularının daha baskın olduğu bilinen bir gerçek. Beyin, çalışmayan bir duyunun yerini çabucak bir oburu ile doldurarak hayatta kalma maharetini en üst seviyede tutmayı hedefliyor. Çalışmayan bir duyunun yerinin öbür duyularla doldurulma müddeti, inanılır üzere değil ancak sadece 40 – 60 dakika.

Yaklaşık günün yarısının karanlıkta geçtiğini, bir de üzerine saatlerce uyuduğumuzu düşünürsek beyin her an görme duyusunu köreltebilir lakin yapmıyor. Neden? Zira hayal, lateral genikulat çekirdek ile birebir vakitte görme korteksimizi de çalıştırıyor. Yani düşleri sözün tam manasıyla görüyoruz.

Bu teoriyi kısaca özetlemek gerekirse; karanlıkta ve uykuda çalışmayan görme duyumuz körelmesin ve yerine diğer duyular güçlendirilmesin diye beynimiz, görme korteksini uyurken bile faal hale getiren düşler yaratıyor. Nasıl düşler göreceğiniz ise büsbütün hayal gücünüze kalmış bir durum.

Neden düş görüyoruz?

Neden hayal görüyoruz sorusuna cevap olarak ortaya atılan pek çok farklı teori var. Bunlardan birine nazaran hayal görmemizin maksadı, hatırlamak. Gün içinde yaşanan olumlu ya da olumsuz olayları düşümüzde canlandırarak beynimiz bu anıları ve bilgileri asla unutmamamız gereken bilgiler olarak kaydediyor.

Pek çok terapiste nazaran düşler, duygusal travmalarımızla yüzleşme yoludur. Uyku sırasında beynimiz çok daha duygusal bir düzeyde olduğu için şuurlu durumdayken yüzleşmediğimiz ya da yüzleşmekten korktuğumuz hislerle düş sırasında müsabakamızı sağlıyor.

Düş konusuna çok daha mistik bir açıdan yaklaşan teoriler de var. Hayallerin tanrısal bildiriler olduğuna ya da hayal sırasında ilham perilerinin bizi ziyaret ettiğini düşünenler de var. Elbette, bu teorilerin bilimsel bir temeli yok. Lakin düş sırasında beynimiz öteki bir şuur düzeyinde olduğu için bu cins sıradışı şeylerle müsabakamız hayli olağan.

Düşleri etkileyen şartlar nelerdir?

Bilinçaltımızın kolay bir dışavurumu üzere görünse de aslında düşleri etkileyen pek çok farklı faktör vardır. Bunlardan en kıymetlisi ruh ve vücut sıhhatidir. Örneğin, ayağınız ağrır bir biçimde uyursanız düşünüzde ayağınızın başına neler neler gelebilir. Ruh halinizin makûs olduğu bir formda uyursanız kendinizi bir savaşın içinde bulmanız bile mümkün.

Diyet ve idman sisteminiz de hayalleri etkileyen faktörlerdir. Sistemli antrenman yapan bireyler çok daha sağlıklı uyurlar ve bu nedenle ağır düşler pek görmezler. Gece yemek yiyip uyuduğunuzda ya da aç olarak uyuduğunuzda düşünüzde neler gördüğünüzü hatırlayın. Susamış bir biçimde uyuyup kendinizi ırmaklar ortasında görebilirsiniz.

Hayallerin hepsini hatırlamak mümkün mü?

Hayaller genel olarak bir sinema izler üzere belli sahnelerden oluşmaz. Oradan oraya uçar, tanıdık birine benzeyen lakin tıpkı vakitte size de benzeyen birilerini görür, hem bir stadyumda hem de konutunuzun bir odasında üzere hissedebilirsiniz. Yani aslında ortada net bir halde hatırlanacak bir öykü esasen olmaz.

Bu kadar karmaşık düşleri bile hatırlamanız mümkün. Yapmanız gereken tek şey, uyumadan evvel kendinizi hayallerinizi hatırlamak konusunda telkin etmektir. Bu bahiste uyarılan beyin, sıkıntı olsa bile olağan bir duşa nazaran çok daha fazla ayrıntısı hatırlayacak formda şartlanabilir.

Öteki bir metot ise düş şimdi tazeyken notlar almaktır. Uyandığınız anda hayalin büyük bir kısmını hatırlarsanız. Güne başladığınız vakit ise bu hatıra modül kesim dağılır. Bu nedenle uyandığınız anda çabucak yataktan kalkmayın. Yanınızda bir defter ve kalem bulunsun. Hatırladığınız kadarıyla duşun tamamını yazın. Bu halde düşleri büyük oranda hatırlamanız mümkün.

Neden kabus görüyoruz?

Birtakım geceler o denli hoş hayaller görürüz ki keşke hiç uyanmasam ya da çabucak uyusam da tekrar görsem diye düşünürüz. Lakin bir de bunun aksisi var, kabuslar. Kabuslar pek çok kişi için düş görmekten bile daha sık karşılaşılan durumlardır. Düş bir ütopyaysa kabus gerçek bir distopyadır.

Kabus görmenin nedenleri de düşlerle emsal durumlardır. O gün makus şeyler yaşadıysanız, hayatınızın genelinde makus şeyler yaşanıyorsa, alkol aldıysanız, farklı ilaçlar kullanıyorsanız, ağır yemekler yediyseniz ya da uyuduğunuz odanın şartları rahatsız ediciyse kabus görmeniz kaçınılmazdır.

Amerikan Uyku Derneği’nin çalışmalarına nazaran insanların %5’i bir uyku bozukluğu olarak daima kabus görüyor ve kabus görme korkusu ile uyumaktan çekiniyor. Orta sıra görülen kabuslar olağan olsa da işi bir uyku bozukluğuna kadar götürecek yoğunlukta kabuslar görüyorsanız kesinlikle bir doktora başvurmalısınız.

Dünya’nın dönüşü nedeniyle hayal görüyoruz teorisi üzerinden neden düş görüyoruz sorusunu yanıtladık ve bahis ile ilgili bilmeniz gereken ayrıntılardan bahsettik. Ruh ve vücut sıhhatinize dikkat ederek uyku ve düş kalitenizi de arttırabileceğinizi unutmayın.

Bonus:

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You May Also Like

Teknoloji

Çizgi roman ve animasyon tutkunları bilirler, her ülkenin kendine ilişkin bir çizgi yapısı ve anlatım üslubu vardır. Elbet bunlar ortasında en ...

Teknoloji

Oyuncular açısından en kısır geçen mevsimin yaz olduğu malum. Etkinlikler açısından bir problem yok, fakat iş yeni oyun oynamaya geldiğinde gözle ...

Bilgin

Uzun süredir hayatımızda olan Borderlands 3'e devasa bir güncelleme geldi. Bu yamanın içerisinde alışılagelmiş yenilikler bulunuyor olsa da spot ...

Bilgin

İyi bir oyunu alıp daha da iyi hâle getirmek her yiğidin harcı değildir. Söz konusu bir de Final Fantasy VII gibi zamansız bir klasiği...