Connect with us

Merhaba, Ne Arıyorsunuz?

Teknoloji

Topraklama Nedir, Ne İşe Yarar, Çeşitleri Nelerdir?

Elektrik sistemi, kentte oluşturulan büyük trafolardan mahallî trafolara aktarılır ve oradan da konutumuza bağlanarak kullanımımıza hazır hale …

Elektrik sistemi, kentte oluşturulan büyük trafolardan mahallî trafolara aktarılır ve oradan da konutumuza bağlanarak kullanımımıza hazır hale gelir. Elektrik gücünü almak için kullandığımız meskendeki prizlere hiç dikkat ettiniz mi? Fişi takmak için gerekli olan o iki boşluğun üstünde ve altında iki tane metal çıkıntı bulunur. İşte o metal çıkıntılar topraklama sistemidir. Topraklama sistemi, tam manasıyla hayat kurtarıcıdır.

Topraklama sisteminin yaygın olarak kullanılmadığı devri hatırlayacak yaştaysanız çarpılan insanları ve bozulan elektronik eşyaları da hatırlarsınız. Sonu mevte kadar varabilecek bu cins kazaların olmaması için kullanılan bu sistemin uygulanması yasal olarak mecburidir. Gelin topraklama nedir, ne işe fayda, cinsleri nelerdir üzere soruları yanıtlayarak bu sistemi biraz daha yakından tanıyalım.

Topraklama nedir?

Ana trafodan meskene bağlanan elektrik nötr ve faz olarak iki sınır üzerinden çekilir. Prizlerde gördüğümüz iki delik bu çizgilerin irtibat noktalarıdır. İki deliğin üstünde ve altında bulunan metal çıkıntılar ise elektrik yükünün artması durumunda fazla yükü çekerek toprağa yönlendiren üçüncü bir çizginin yani topraklama sisteminin ilişkileridir.

Yasal olarak uygulanması zarurî olan topraklama sistemi, nötr ve faz çizgisinden farklı olarak elektrik vermez, elektrik götürür. Binalarda bulunan her bir prizin bağlı olduğu topraklama sınırının ucu, fazla elektriği emme gücü bulunan toprağa bırakılır. Topraklama sisteminin ismi da buradan gelir.

Topraklama ne işe fayda?

Konutta bağlanan nötr ve faz sınırları üzerinden gelen elektrik, pek çok farklı nedene bağlı olarak standart 220V düzeyinin üzerine çıkabilir. Bu düzeyin üzerinde güç alan bir elektronik aygıt bozulurken, fazla akımı üzerinde taşıyan prize ya da ona bağlı fişe dokunan insan da çarpılacaktır.

Topraklama sistemi tam bu noktada devreye girer. Elektronik aygıtları bozma, insanları ise öldürme potansiyeli olan bu fazla güç, topraklama sisteminin teması üzerinden fazla enerjiyi emme gücüne sahip toprağa gönderilir. Özel bir toprak cinsinden bahsetmiyoruz, her gün üzerine basıp geçtiğimiz toprağın bu türlü bir gücü var.

Topraklama çeşitleri:

  • Temel topraklama
  • Muhafaza topraklaması
  • İşlev topraklaması
  • İşletme topraklaması

Büyük sanayi tesislerinde kullanılıyor: Temel topraklama

Temel topraklama, kuvvetli elektrik akımının geçtiği büyük sanayi tesislerinde kullanılan topraklama çeşididir. Dengeleme gayesiyle kullanılır. Bildiğimiz manadaki topraklamaya nazaran daha güçlü bir tesire sahip olması gerektiği için topraklama sisteminin kurulacağı alanın betonla kaplanması gerekir.

Çarpma mümkünlüğü olan metal yüzeylerde kullanılıyor: Müdafaa topraklaması

Muhafaza topraklaması, direkt olarak elektrik akımının geçmediği lakin muhtemel bir kaçak durumunda insanları ve öteki canlıları çarpma mümkünlüğü olan metal yüzeylerde yapılan topraklama çeşididir. Örneğin, yürüyen merdivenlerdeki tutma noktalarından elektrik geçmez lakin buraların metal yüzeyinin kaplanmaması durumunda insanların mümkün elektrik kaçaklarından etkilenme ihtimali yüksek olduğu için iletken olmayan unsur ile kaplanır.

Özel emele yönelik yapılıyor: İşlev topraklaması

İşlev topraklaması, tek bir maksada yönelik özel olarak uygulanan topraklama çeşididir. Yıldırım çarpması durumunda oluşan elektriğin olumsuz tesirlerini önlemek için ya da elektrikli ray sistemlerinde bulunan kuvvetli elektriğin mümkün zararlarından korunmak için yapılan topraklama sistemi, işlev topraklaması olarak isimlendirilir.

Toprak ile elektrik ortasındaki alakayı düzenliyor: İşletme topraklaması

İşletme topraklaması, büyük işletmelerde elektrik gücünün olağan pahanın üzerine çıkmaması için ayrıntılı olarak uygulanan topraklama çeşididir. Alçak, orta ve yüksek tansiyon şebekelerinde bulunan akımın toprak ile ortasındaki alakayı devamlı düzenlemek için kullanılır. Direnç üzerinden ya da direkt temasları üzerinden uygulanabilir.

Topraklama nasıl yapılır?

Topraklama sistemi kolay prensiplerle çalışıyor üzere görünse bile aslında son derece ayrıntılı ve karmaşık bir sistemdir. Bu nedenle uygulama, işin gerçek ustalarından oluşan bir grup tarafından gerçekleştirilmelidir. Genel olarak topraklama sistemini şu formüllerle kurulur;

  • Birkaç iletken elektrot çubuk ile kurulur.
  • Kaz ayağı formunda, üç kanal halinde kazılarak kurulur.
  • İletken elektrot levha ile kurulur.
  • İletken şerit elektrot ile kurulur.
  • İletken elektrot metal borular ile kurulur.
  • PVC kaplı yer altı boruları ile kurulur.
  • Bina kaplaması formunda kurulur.

Topraklama sisteminin kuruluş yollarının bu kadar çeşitli olmasının nedeni, topraklamanın hangi hedefle kurulacağına ve nerede kurulacağına nazaran farklı sistemler kullanıyor olmasıdır. Temel olarak hepsi, bina içinde kullanılan elektrikteki fazla yükü iletkenler aracılığıyla toprağa aktarmayı gayeler.

Topraklama sistemi hakkında dikkat etmeniz gerekenler:

  • Şayet yeni bir binaya taşınıyorsanız dahili topraklama sistemi olduğundan emin olun.
  • Dahili topraklama sisteminin tertipli denetim edildiğinden emin olun.
  • Kullandığınız prizlerde topraklama ilişkisi olan metal çıkıntılar olduğundan emin olun.
  • Kimi üreticilerin daha şık durması için topraklama teması olmadan ürettiği prizleri asla kullanmayın.
  • Topraklama irtibatları vakitle eğrilir, bu çeşit prizleri çabucak değiştirin.
  • Birtakım topraklama kontakları tek bir metal çıkıntı formunda olabilir, emin olmak için üreticiden bilgi alın.
  • Topraklama sistemi kullanmanın yasal bir mecburilik olduğunu hatırlayın, hatırlatın.

Hayati kıymete sahip olan topraklama nedir, ne işe fayda, çeşitleri nelerdir üzere merak edilen soruları yanıtladık ve bu kıymetli sistem hakkında bilmeniz gerekenlerden bahsettik. Topraklama konusunda sorumluluk sahibi üretici olduğu kadar kullanıcıdır da. Topraklama konusunda ısrarcı olmayı unutmayın.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You May Also Like

Teknoloji

Çizgi roman ve animasyon tutkunları bilirler, her ülkenin kendine ilişkin bir çizgi yapısı ve anlatım üslubu vardır. Elbet bunlar ortasında en ...

Teknoloji

Oyuncular açısından en kısır geçen mevsimin yaz olduğu malum. Etkinlikler açısından bir problem yok, fakat iş yeni oyun oynamaya geldiğinde gözle ...

Bilgin

Uzun süredir hayatımızda olan Borderlands 3'e devasa bir güncelleme geldi. Bu yamanın içerisinde alışılagelmiş yenilikler bulunuyor olsa da spot ...

Bilgin

İyi bir oyunu alıp daha da iyi hâle getirmek her yiğidin harcı değildir. Söz konusu bir de Final Fantasy VII gibi zamansız bir klasiği...