Connect with us

Merhaba, Ne Arıyorsunuz?

Teknoloji

Speedrun’ın Tarihçesi #2: DOOM!

Bir evvelki yazıda sizlerle 1980 yılını ziyaret etmiş ve her şeyi başlatan Dragster’ın öyküsüne yakından bakmıştık. Tarihi boyunca pek çok …

Bir evvelki yazıda sizlerle 1980 yılını ziyaret etmiş ve her şeyi başlatan Dragster’ın öyküsüne yakından bakmıştık. Tarihi boyunca pek çok tartışmaya bahis olmuş olsa da Dragster, şu anda içerisinde bulunduğumuz speedrun topluluğunun temellerini atan yegane oyun. Ancak her “spor” kısmında olduğu üzere speedrun dünyasının da parlaması için bir yıldıza gereksinimi vardı. İşte o yıldızı bulmak için bu sefer cehennem ile birleşen Mars’a gerçek bir seyahate çıkıyoruz.

Her şeyi başlatmış olmasa da bu kolun tanınmasını sağlayan ve speedrun dünyasının hala en rekabetçi oyunlarından biri olan Doom, 1993 yılında hayatımıza girdi. Şimdilerde dünyanın en büyük stüdyolarından biri olan id Software, o periyotlarda bu yaratıcı fikri ile tahminen de PC oyunculuğunun en büyük atılımlarından birini yaptı. Hatta oyun o denli bir efsane haline geldi ki birinci adımda fiyatsız bir yazılım olarak dağıtılan ve 9 kısımdan oluşan Doom’un, en az 20 milyon kişi tarafından oynandığı öne sürülüyor. Daha sonra ek iki kısım ile gelen ve çılgınlığın başlamasına sebep olan Ultimate Doom ise yalnızca siparişler ile satışa sunulmuştu.

İkinci Viraj: Ultimate Doom

Yakın gelecekte Mars’ı ehlileştirmek isteyen insanoğlu, bu gezegenin kaynaklarını da epey istikrarsız formda kullanmaya başlar. Mars’ın ayları Deimos ve Phobos’ta hafriyatlar yapan Union Aerospace Corporation, farkında olmadan cehenneme açılan bir kapıyı keşfeder. Şimdilerde Doomguy olarak bildiğimiz uzay askerimiz ise bu çılgınlığın ortasında kalır. Lakin karakterimiz kolay kolay pes etmek yerine eline geçirdiği silahlar ile cehennemden fırlamış yaratıkları geldikleri yere göndermeye yemin eder.

Evet, aslında bu kadar kolay Doom’un kıssası. Ancak oynanış elementleri manasında oyun dünyasına adeta bir çığır atlattığı gerçek. Tekrar de oyunun en büyük tesirini, o vakitler bir fındık boyutlarında olan speedrun dünyası hissetmişti.

Pekala neydi Doom’u speedrun dünyası için bu kadar kıymetli yapan? Aslında bunun birden fazla sebebi var ama bence en büyük motivasyon, her kısmı bitirmenizin akabinde çıkan istatistik ekranı. Evvelden oyunlar büsbütün arcade başıyla üretildiği için her oyunun bir skor sisteminin olması neredeyse kaçınılmazdı. En anlamsız platform oyunlarında bile çeşitli para üniteleri toplayarak “yüksek skor” tabelasına girmeye çalışılırdı. Ancak Doom bunu bir adım öteye taşıyarak istatistik kısmına bir kronometre eklemişti.

Şu anda kulağa çok kolay geliyor olabilir bu mekanik lakin bir kısmı bitirişinizin akabinde gördüğünüz müddet, en ilkel “rekabet” hislerinizi tetikliyor. Dragster’ın tersine sizi daha düzgün mühletlere ikna etmeye çalışmayan Doom, bu kadar kolay bir değişiklik ile speedrun topluluğunu içine çekmeye başlıyor.

Aslında id Software’in orjinal fikrinin speedrun topluluğu oluşturmak olmadığını da biliyoruz. Hatta yapımcılardan John Romero, verdiği röportajlarda bu durumu istemediklerini sık sık tabir ediyor. Ancak bu kronometrenin oyuncuları daha azimli hale getirdiğini söylemek mümkün.

Speedrun Demo’ları

Doom’un speedrun dünyasında çığır açmasının bir başka sebebi ise kaydedilebilir demo’ları oldu. O periyotların Arcade kabinlerinde sık sık karşılaştığımız bu demo özelliği o güne kadar hiçbir oyunda bulunmuyordu. Hatta bu sebeple eski rekorların pek birçoklarına hile karıştığını biliyoruz. Zira o devirler kayıtlar ya çok değerli VHS sistemler ile yapılıyor ya da kamera ile yakın çekim yapılarak kayıt altına alınıyordu. Lakin Doom’un demo’ları sayesinde speedrun topluluğu bu türlü devasa bir külfetten kurtulmuş oldu.

Bu demo kayıtları aslında “oyuncuların fantastik hareketlerini paylaşması için” yaptıklarını belirtiyor Romero. Oyuncular bu demo’ları birbirleri ile paylaşmaya başladığında ise bir anda rekabet ortamı oluşuyor. Bu rekabeti en tarafsız halde belgelemek isteyen İngiliz bir Doom oyuncusu, efsanevi Compet-n sitesini kuruyor. Yaşını başını almış okuyucularımız bu siteyi çok yeterli hatırlayacaktır.

Doom aleminin birinci speedrun veritabanı olarak tanımlanabilecek Compet-n, tüm oyuncuların demo’larını tek bir noktada toplamasına imkan sağlıyor. Yani kendisine şu anda hepimizin takip ettiği speedrun sıralamalarının atası diyebiliriz. Bir İngiliz Doom oyuncusu tarafından kurulan site kısa müddette hem Doom’a hem de speedrun dünyasına olan ilginin yangına dönüşmesine sebep oluyor.

Bu demo’ların günümüzde hala speedrun için kullanıldığını belirtelim. Zira demo’lar Doom aleminde artık bir gelenek haline dönüşmüş durumda. Hatta birinci periyotlarda oyuncular, demo’larının yanına birer not ekleyerek stratejilerinin ayrıntılarını da paylaşırdı. Yani bu demo’lar hem mühletlerin doğruluğunu kanıtlıyor hem de oyuncunun kullandığı stratejileri öğrenmenizi sağlıyordu. Demo’ları basitçe denetim edebilmemizi sağlayan yazılımlar ise hilecilerin kolaylıkla ortaya çıkmasına yardımcı oluyor.

Doom: Tokyo Drift

Doom’un speedrun dünyasının omurgasını oluşturan üç ayaklı yapısının son ayağı ise oyunlardaki hareket anlayışımızı değiştiren “strafing” kavramı. Şu anda rekabetçi oyunların bir kısmında hala kullanılan strafing’in, aslında bir savaş mekaniği olarak geliştirilmiş. Tekrar Romero’nun paylaştığı bilgilere nazaran bu hareket sistemi aslında özgün, yani yazılım olarak dağıtılan, Doom içerisinde bulunmuyormuş. Daha sonra bu sistemi geliştirmeye karar vermiş id Software. Zira strafing’in daha çok çoklu oyunculu modlarda kullanılacağına inanıyorlarmış.

Doom’da ulaşabileceğiniz iki adet straferunning “hızı” mevcut: SR40 ve SR50. Bu sistemlerin teknik ayrıntılarına girmeyeceğim lakin ikisinin de basitçe (!) yana ve ileriye birebir anda hareket etmek üzere çılgınca bir şema barındırdığını belirteyim. Bu strafe’ing sistemi yıllar içerisinde Doom speedrun topluluğunun ağır biçimde hakim olduğu bir sistem haline geliyor. Hatta SR50 isimli ve Doom’da ulaşabileceğiniz azamî strafe hızı olan sistem, oyunun çıkışından yıllar sonra keşfedilmişti. Hatta bu sayede yıllara direnen pek çok Doom rekoru kırılmıştı.

Doom’un speedrun topluluğunun efsanevi isimlerinden 4shockblast’ın SR50 ile kırdığı rekor.

Bahsetmeden edemeyeceğim bir öbür ayrıntı da Doom’un kendi içerisinde challenge’lar barındıran birinci speedrun oyunlarından biri olması. Örneğin meşhur modlar ortasında oyunu yalnızca silah ve berserk moduyla bitirmenizi isteyen Tyson Challenge üzere eğlenceli speedrun kategorileri bulunuyor.

Sırada Ne Var?

Dürüst olayım, aslında bu yazıda Quake’e de değinmek istiyordum ama burada yazdığım her şey Quake için de geçerli. Bu sebeple bunun yerine daha da değerli ve yeniden hala rekabetin döndüğü bir oyuna seyahate çıkacağız önümüzdeki yazıda. Üçüncü virajda, Nintendo’nun büyülü dünyasına giriş yapıyoruz.

Biterken çalıyordu…

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You May Also Like

Teknoloji

Çizgi roman ve animasyon tutkunları bilirler, her ülkenin kendine ilişkin bir çizgi yapısı ve anlatım üslubu vardır. Elbet bunlar ortasında en ...

Teknoloji

Oyuncular açısından en kısır geçen mevsimin yaz olduğu malum. Etkinlikler açısından bir problem yok, fakat iş yeni oyun oynamaya geldiğinde gözle ...

Bilgin

Uzun süredir hayatımızda olan Borderlands 3'e devasa bir güncelleme geldi. Bu yamanın içerisinde alışılagelmiş yenilikler bulunuyor olsa da spot ...

Bilgin

İyi bir oyunu alıp daha da iyi hâle getirmek her yiğidin harcı değildir. Söz konusu bir de Final Fantasy VII gibi zamansız bir klasiği...