Connect with us

Merhaba, Ne Arıyorsunuz?

Teknoloji

Skolastik Düşünce Nedir? Temelini Kim Atmıştır?

Skolastik fikir nedir sorusu ile birinci sefer lise tarih ve ideoloji derslerinde karşılaşmış olabilirsiniz. Bu sorunun tarih alanına da …

Skolastik fikir nedir sorusu ile birinci sefer lise tarih ve ideoloji derslerinde karşılaşmış olabilirsiniz. Bu sorunun tarih alanına da girmesinin nedeni yüzlerce dünyada en yaygın olan felsefi kanılardan biri olmasıdır. Orta Çağ karanlığından tutun yeni çağın aydınlığına kadar her yerde skolastik niyet ile karşılaşmak mümkün. Bunun en büyük nedeni yenilik aramak yerine var olanı ilahi olanla açıklamaya çalışmasıdır.

İdeoloji genel olarak kuşkucu ve sorgulayıcı bir alandır. Fakat skolastik niyet sorgulamaz ve kuşku duymaz. Zira ona nazaran zati ilahi bir hakikat vardır ve insanın gayesi da bu ilahi doğruyu anlayarak çözmeye çalışmaktır. 3 temel periyottan oluşan skolastik fikir nedir, nasıl ortaya çıkmıştır, nasıl yayılmıştır üzere merak edilen soruların karşılıklarını tüm ayrıntılarıyla anlattık.

Skolastik fikir nedir?

Latince okul manasına gelen schola sözünden türetilmiş scholasticus teriminden gelen skolastik niyet, söz manasıyla okul ideolojisi demektir. Bu manaya gelmesini nedeni, Orta Çağ’da doğrunun esasen var olduğuna inanılması ve bu doğrunun sadece okullarda verilen ideoloji dersleriyle öğrenileceğinin düşünülmesidir.

Skolastik niyet teoloji tabanlı bir akımdır. Yani doğrunun göklerden gelen bir karar olduğuna ve ideoloji ile bu doğruların anlaşılması gerektiğine inanılır. Bu bağlamda skolastik fikir yeni bir fikir yaratmaz. Kuşkucu ya da sorgulayıcı değildir. Tersine ilahi yanlışsız ile gelen bilgiye kuşkuyla bakan herkese karşıdır.

Skolastik niyetin en net tarifini Hristiyan Aziz Augustinus yapmıştır ve ‘Anlamak için inanıyorum.’ demiştir. Skolastik fikir yanlışsız olduğuna inandığı bilgiler ışığında var olan gerçekleri doğrulamayı ya da çürütmeyi maksatlar. Yani bir şey gerçek olsa bile ilahi doğruya uygun değilse çürütülmelidir. İnanç temeldir.

Skolastik fikir ne vakit ortaya çıkmıştır?

Skolastik fikrin temelleri, milattan sonra 2. ve 8. yüzyıllar ortasında Hristiyan Babaları olarak bilinen birinci devir Hristiyanları tarafından oluşturulan Patristik ideoloji ile atılmıştır. Fakat bu fikrin tam olarak sistematize edilmesi ve isminin konması fakat 9. yüzyılda gerçekleştirmiştir.

Patristik ideolojide Platon öne çıkarken, skolastik fikirde Aristoteles ön plana çıkmaktadır. Bunun en büyük nedeni Aristo ideolojisinin düşünürleri bilge olarak görmesidir. Aslında teoloji temelli olan bu ideoloji akım elbette inanç üzerine düşünen bireyleri bilge olarak isimlendirmeyi uygun bulmuştur.

Skolastik niyetin ortaya çıkış gayesi okullarda yedi özgür sanat olarak isimlendirilen gramer, mantık, retorik, aritmetik, geometri, müzik ve gökbilim ile birlikte teolojinin öğretilmesidir. Sonraki vakitlerde skolastik niyet sırf bu hedefle kullanılmamış, genel bir okul öğretisine dönüşmüştür.

Skolastik niyet devirleri:

  • Erken devir skolastik fikir / 9. ve 13. yüzyıl
  • Yükseliş devri skolastik fikir / 13. ve 14. yüzyıl
  • Son periyot skolastik fikir / 14. ve 15. yüzyıl

Erken devir skolastik fikir:

800’lü yıllarda Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşü ile ortaya çıkan skolastik niyetin birinci düşünürü Johannes Scottus’tur. Scottus, Yeni-Platoncu bir fikir biçimi oluşturarak Orta Çağ’da mistizmi yaymıştır. Rabbin bilinmez olduğunu lakin simgeler aracılığıyla anlaşılabileceğini savunmuştur.

1000’li yıllarda Anselmus, Yaradanın en ehil olduğunu ve çelişmezlik prensibi mucibince var olmamasının mümkün olmadığını savunmuştur. Tıpkı periyot yaşamış olan Roscelinus, nominalizmi kurmuştur. Bu kavram realizme karşıdır ve insanların ortak bir niyet doğrultusunda hareket ettiklerini savunur. Yani temel, ilahi bir güçten bahseder.

Yükseliş periyodu skolastik fikir:

12. yüzyılda Arap ideolojisi yayılmaya başlamış ve İslam skolastiği ortaya çıkmıştır. Arap filozof İbn-i Sina bu yayılmada kıymetli bir rol oynamıştır. İbni-i Sina üzere Aristotelesçi öbür bir Arap düşünür de İbni Rüşt’tür. İbni Rüşt, inancı akıl bilgisinin bir diğer formu olarak yorumlamıştır.

Birebir periyotta Yahudi düşünür Moses Maimenides de Aristoteles’i yorumlamış ve bölgesinde yaygınlaştırmıştır. İtalyan mistik düşünür Bonaventura da Augutinus ve Aristotales’i yorumlamış ve bilginin, bilinecek olan hakikat üzerinde birleşmek olduğunu savunmuştur.

Orta Çağ’ın skolastik yıldızı Albertus Magnus olmuştur. Magnus; Aristoteles ideolojisini, İslam ideolojisini ve Yahudi ideolojisini birleştirerek sistemli bir yapı ortaya koymuştur. Magnus’un öğrencisi Aquinolu Thomas, ‘İnanmak için bilmek.’ niyetini ortaya koymuş ve bu niyet o periyot Katolik Kilisesi tarafından kabul edilmiştir.

Son devir skolastik fikir:

Skolastik fikrin son devrine girmesinde dini tarikatlar ortasında yaşanan tartışmalar ve Rönesansı hazırlayan aydınlanmacı çalışmalar tesirli olmuştur. Son periyodun yıldızı Johannes Duns Scottus olmuş, nominalizmi sistemleştirmiş ve tikel objelerin gerçek olduğunu tümel objelerin ise büsbütün uydurma olduğunu savunmuştur.

Bu devirde bilginin temeline deney konulmuştur. İlah kavramı asla deneyimlenmediği için bu bilgi inanç temellidir. Yani bu cins sonsuzluk ve İlah üzere kavramlar asla bilinemez. Bu noktada inanç ve bilgi birbirinden büsbütün ayrılmıştır. Bu da skolastik fikrin sonu olmuştur. 16. yüzyılda Rönesans ile skolastik niyet bitmiş üzere görünse de günümüzde bile hala bu kanıyı savunan şahıslarla karşılaşmak mümkündür.

Skolastik fikir neden yıkılmıştır?

Skolastik niyetin Avrupa’da aktif olduğu Orta Çağ berbat bir periyottu. Beşerler açlıktan kırılıyor, toplumsal adaletsizlik tepeyi görüyor, din adamları hiçbir dine uygun olmayan fikirleri insanlara dayatarak onları kandırıyordu ve bir halde her gerçeğin dine uydurulması gerekiyordu.

Rönesansın temelini atan bilimsel çalışmalar insanların gözünü açtı. Matbaanın icat edilmesiyle din kitapları insanların kendi lisanına çevrildi ve din, halk tarafından da anlaşılmaya başladı. Beşerler artık sorgulamaları yasak olan şeyleri de sorgulamaya başladılar ve kasasını doldurmaya çalışan bir avuç din tüccarı tarafından kandırıldıklarını anladılar.

Din, insanın İlah ile ortasındaki bir alakadır. Bunu makul çıkarlar doğrultusunda hayatın her kısmına zorla yaymak ve geçersiz bilim, tek taraflı ideoloji ile insanlara palavralar söylemek sadece Orta Çağ karanlığına yakışır bir niyet biçimidir. Neyse ki artık uzay çağındayız ve bu tıp niyet biçimleriyle çok fazla karşılaşmıyoruz değil mi?

Skolastik fikir nedir, nasıl ortaya çıkmıştır ve neden yıkılmıştır üzere merak edilen soruları yanıtladık. İdeoloji ve ideolojiden doğan bilim, gerçeği aramak için beşerler tarafından yaratılmıştır. Aklımızı doya doya sonuna kadar kullanalım.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You May Also Like

Teknoloji

Çizgi roman ve animasyon tutkunları bilirler, her ülkenin kendine ilişkin bir çizgi yapısı ve anlatım üslubu vardır. Elbet bunlar ortasında en ...

Teknoloji

Oyuncular açısından en kısır geçen mevsimin yaz olduğu malum. Etkinlikler açısından bir problem yok, fakat iş yeni oyun oynamaya geldiğinde gözle ...

Bilgin

Uzun süredir hayatımızda olan Borderlands 3'e devasa bir güncelleme geldi. Bu yamanın içerisinde alışılagelmiş yenilikler bulunuyor olsa da spot ...

Bilgin

İyi bir oyunu alıp daha da iyi hâle getirmek her yiğidin harcı değildir. Söz konusu bir de Final Fantasy VII gibi zamansız bir klasiği...