Connect with us

Merhaba, Ne Arıyorsunuz?

Teknoloji

Denizlerimizi Boğan Müsilaj Nedir, Nasıl Ortaya Çıkar?

Aslında yıllardır denizlerimizi tehdit ettiği bilinen lakin Nisan ayında havaların ısınması ile birlikte yüzeye çıkması sonucu haberdar olduğumuz …

Aslında yıllardır denizlerimizi tehdit ettiği bilinen lakin Nisan ayında havaların ısınması ile birlikte yüzeye çıkması sonucu haberdar olduğumuz müsilaj yani deniz salyası hepimizi hem şaşırttı hem de endişelendirdi. Zira Marmara Denizi’nde görünür olmaya başlayan deniz salyasının aslında Ege Denizi ve Karadeniz’e yayıldığı, birebir vakitte tüm deniz tabanının müsilaj kaplı olduğu görüldü.

Müsilaj aslında doğal bir fenomen. Lakin denizlerin kirlenmesi ve iklim değişikliği nedeniyle bu fenomen tehlikeli bir hale geliyor ve denizleri boğmakla kalmıyor, tıpkı vakitte insan sıhhati üzerinde de olumsuz tesirler yaratıyor. Tekrar de bu sorunun tahlilsiz olmadığını bilmeliyiz. Gelin müsilaj nedir, nasıl ortaya çıkar, ziyanları ve tahlil formülleri nelerdir biraz daha yakından bakalım.

Müsilaj nedir?

Müsilaj, fitoplankton ismi verilen mikroskobik boyutta bir algin çok büyümesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Manzarası nedeniyle deniz salyası ya da deniz sümüğü olarak da isimlendirilir. Her vakit denizlerde kendi halinde yaşayan bu algler, farklı nedenler sonucu büyüdüklerinde müsilaj oluşur ve bilhassa bahar aylarında denizlerin ısınması ile birlikte yüzeye çıkar.

Beşerler deniz salyası kavramı ile birinci sefer 1729 yılında Adriyatik Denizi’nde karşılaştılar. Bu hususta yapılan çalışmalar ise müsilajın burada tekrar ortaya çıktığı 20. yüzyılın başlarında yapılmaya başladı. 2007 – 2008 yıllarında Adriyatik Denizi’nde yine müsilaj görülmüş ve bu denize kıyısı olan ülkeler ortak bir siyaset izleyerek bu sorunu ortadan kaldırmışlardır.

Müsilaj nasıl ortaya çıkar?

Müsilaj, aslında doğal bir durumdur. Zira denizdeki tüm canlılar muhakkak oranda bu husustan üretirler. Lakin denizdeki azot ve fosfor düzeyi artıp; yani deniz kirlenip, bir de üstüne iklim değişikliği nedeniyle ısı ve rüzgar istikrarı değişince bu müsilajların boyutu bugün gördüğümüz kadar büyüyebilir.

Deniz üzerinde hepimizin gördüğü müsilaj oluşumu aslında bu fenomenin son safhasıdır. Şayet deniz üzerinde müsilaj görüyorsanız o denizin tabanı büsbütün deniz salyası kaplamıştır ve o deniz artık sağlıklı değildir. Marmara Denizi’nde müsilaj ortaya çıktıktan sonra keşif yapan dalgıçlar da bu durumu doğrulamış ve denizlerimizin tabanının salya ile kaplı olduğu görmüşlerdir.

Müsilajın tabiata ziyanları nelerdir?

Şöyle düşünelim; bir kişiyi deniz salyası gibisi yapışkan bir husus ile büsbütün kapladığımız vakit ne olur? Nefes alamaz ve ölür değil mi? İşte denizlerimizde yaşayan canlıların yaşadığı durum tam olarak budur. Denizin tabanında yaşayan sünger, mercan, istiridye, pina, küçük balıklar, balık yavruları ve balık yumurtaları üzerleri müsilaj kaplı olduğu için oksijen alamıyor ve boğuluyorlar.

Tüm akrabalar çoluk çocuk konutta toplandığınızı düşünün. Günlerce bu meskenden çıkmadan vakit geçirin lakin cam, kapı, pencere, kapı delikleri bile kapalı olsun. Ne olur? İçeride bulunan oksijen bir mühlet sonra biter ve boğularak ölürsünüz. İşte deniz yüzeyinin müsilaj kaplanması da ikincil olarak bu probleme neden oluyor. Güneş ışığının denizin alt katmanlarına geçememesi sonucu bütün doğal istikrarın bozulduğunu söylemeye gerek bile yok.

Müsilajın beşere verdiği ziyanlar nelerdir?

Öncelikle müsilaj kaplanmış bir denizde deniz nakliyeciliği yapmayı unutun. Küçük ve orta boyutlu tekneler çalışmaya başladığı an motor pervanesi müsilaja takılacak ve duracaktır. Tıpkı formda bu boyutlardaki teknelerin motorları soğutma sistemi için deniz suyunu kullanırlar. Fakat deniz salyalı su bu sisteme girdiği anda tüm mekanizmayı bozar. Bu nedenle teknelerin müsilajlı suda çalıştırılması kelam konusu bile değildir.

Müsilaj kaplı denizlerden avlanmış hiçbir canlı tüketilemez. Zira ölmüştür. Nefessiz kalarak ölen bu canlıları avlasak bile yediğimiz vakit zehirleniriz. Aslında avlanma hudutlarının son yıllarda doğayı yok edecek oranda gevşetildiğini düşünürsek bir de denizin müsilaj kaplanması balıkçılığı bitirecektir.

Bunlara kenara bırakalım; gördüğü herkesin aşılandığından emin olan ve döviz kuru nedeniyle küçücük maaşıyla bile ülkemizde hükümdarlar üzere tatil yapmaya gelmiş bir turisti düşünelim. Bu turist deniz salyası kaplı denize girmez. Bunun sonucu olarak da turizm biter sarfiyat. Turizm dalının ülkemiz açısından ne kadar büyük bir gelir kaynağı olduğunu düşünürsek bunun ne kadar büyük bir sorun olduğunu da anlarız.

Müsilaj sorunu nasıl çözülür? Bugüne kadar neler yapıldı?

Türkiye, müsilajla birinci defa 1997 yılında tanışmıştı. Lakin yüzeydeki deniz salyası yaklaşık 45 gün içinde kendi kendine kaybolduğu için anladığımız kadarıyla bu sorun unutuldu gitti. Geçtiğimiz Nisan ayında deniz salyası tekrar ortaya çıktıktan sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi yüzlerce emekçi görevlendirerek deniz yüzeyinde müsilajı temizleme çalışmaları başlattı. Lakin bu çalışmalar sehpanın tozunu almak üzere süreksiz bir tahlildi.

Geçtiğimiz günlerde İstanbul’un Pendik ilçesi açıklarında ve Kocaeli Körfezi açıklarında denizin 30 metre derinine oksijen pompalandı. Elbette, bu çalışma da ölmek üzere olan bir hastaya oksijen maskesi takmaktan diğer bir şey değildi. Sorun, deniz kirliliğidir ve acil tahlil gerekir.

Neyse ki sonunda Etraf ve Şehircilik Bakanlığı mevzuya müdahil oldu ve Marmara Denizi’ne akıtılan atık su tesislerinin biyolojik arıtma tesislerine dönüştürüleceğini söyledi. Geç olsun, güç olmasın. Şayet gerçek manada tedbir alınırsa ve su arıtma tesislerinin ve fabrikaların artık Marmara Denizi’ni kirletmelerine müsaade verilmezse 5 yıl içinde müsilaj sıkıntısından kurtulacağımız düşünülüyor.

Atılacak en kıymetli adım ise artık denizlerin bizim çöplüğümüz olmadığını anlamaktır. Yılda tonlarca atık bu denizlere atılıyor ve elbette bu atıklar kendi kendine yok olup gitmiyor. Bu yüzyılda atıklarımızı çok daha tabiat dostu bir halde yok etmek mümkün. Kâfi ki devlet ve fabrika sahipleri biraz daha az kar etmeyi kabul etsinler.

Denizlerimiz için tek sorun müsilaj mı?

Ah keşke. Farklı bir açıdan değerlendirdiğimiz vakit müsilaj doğal bir fenomendir ve geldiği üzere elbette bir biçimde yok olacaktır. Daha büyük ve sonu gelmez öbür bir problemimiz ise mikroplastiklerdir. 5 milimetreden küçük olan plastik modüllere verilen isim olan mikroplastik, bu ortalar balıkların vazgeçilmez öğünü haline geldi.

Balıkçıya gidip bir kilo balık aldınız diyelim. Meskene gelip pişirdiniz ve yediniz. Geride kalan poşet var ya, aslında onu da yediniz. Zira son yapılan çalışmalara nazaran artık balıklar ağzına kadar mikroplastikle dolu. Haydi balıkların hayatını mahvetmeyi umursamıyoruz diyelim, hakikaten plastik yemek istiyor muyuz?

Tek kullanımlık plastik materyaller kullanmayı bırakarak, geri dönüştürülmüş eserler kullanarak, atıklarımızı geri dönüşüm için ayırarak, yahu en azından yere çöp atmayarak bile bir şeyler yapmamız mümkün. Bundan sonra tanınan bir kahveciye gittiğiniz vakit tek kullanımlık bardak almak yerine porselen bardak kullanmak bile hoş bir adım olacaktır.

Denizlerimi boğan müsilaj nedir, nasıl ortaya çıkar, ziyanları nelerdir, nasıl ortadan kalkar üzere merak edilen soruları yanıtladık ve bahis ile ilgili bilmeniz gereken kıymetli noktaları anlattık. Tahminen bir fabrika sahibi değiliz lakin hepimizin tabiat için yapabileceği bir şeyler var.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You May Also Like

Teknoloji

Çizgi roman ve animasyon tutkunları bilirler, her ülkenin kendine ilişkin bir çizgi yapısı ve anlatım üslubu vardır. Elbet bunlar ortasında en ...

Teknoloji

Oyuncular açısından en kısır geçen mevsimin yaz olduğu malum. Etkinlikler açısından bir problem yok, fakat iş yeni oyun oynamaya geldiğinde gözle ...

Bilgin

Uzun süredir hayatımızda olan Borderlands 3'e devasa bir güncelleme geldi. Bu yamanın içerisinde alışılagelmiş yenilikler bulunuyor olsa da spot ...

Bilgin

İyi bir oyunu alıp daha da iyi hâle getirmek her yiğidin harcı değildir. Söz konusu bir de Final Fantasy VII gibi zamansız bir klasiği...